Unidentified in Berlin

Coil - Tattooed Man

This immortal coil - Tattooed Man

Ακολουθία

από τα λαμπερά αρωματοπωλεία της επιφάνειας

στην υπόγεια δυσωδία του κάτουρου

σε δυο λεπτά

όσο χρειάζεται ν’ανέβεις τις κυλιόμενες

μετρώ

ακολουθία

σχέσεων

σκέψεων

Προσοχή στο κενό

μεταξύ της αποφράδας και του ειρμού

αναξέω πληγές

πηγές

με γουρλωμένα μάτια

μάτια-λαθρεπιβάτες

υποκλίνομαι στην ανωτερότητά τους

αχόρταγοι αριθμοί

καταβροχθίζουν ανθρώπους στα μαγειρεία

διαγωνίζομαι;

όχι, διαγκωνίζομαι

ζορό;

όχι

μάλλον

η εκδίκηση του θωρώ

τα λόγια κατρακυλούν στην κουπαστή

οι σκάλες με σπρώχνουν στην έξοδο

είναι βράδυ

ανεβαίνω

το στήθος λάμπει στο σεληνόφως

κι ύστερα φουσκώνει σαν αερόστατο

ένας τεράστιος υπερφυσικός μαστός

καταδιώκει τον πανικόβλητο κόσμο

εξαναγκαστικός θηλασμός 

με μαύρο γάλα

οι διακόπτες της πόλης κατεβαίνουν

κάποιος πυροβολεί τους πελαργούς

και κλέβει τα βρέφη

θα τ’αναθρέψει

με μαύρο γάλα

και θα τα στρέψει ενάντια στους γονείς τους

κάποιος εισβάλλει στα όνειρά μου

και μου ψιθυρίζει ανοησίες

παίρνει τη ζωή μου στα χέρια του

και αποφασίζει για μένα

γιατί με κρατά μονίμως απασχολημένο

με την επιβίωσή μου

με πλάθει κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσή του

κάποιος με κυβερνά

(Κάνω κάτι ανασκαφές στα μέιλ μου και βρήκα αυτό το απόσπασμα από ένα γράμμα μου προ τετραετίας)

“Στη γωνία του δρόμου που μένω υπάρχει ένα Στάρμπακς όπου συχνάζουν αρκετοί άστεγοι και ζητιάνοι, οι περισσότεροι μισο-τρελλαμένοι.

Η συνηθισμένη πανίδα των μέσων μαζικής μεταφοράς είναι ο οδηγός, οι επιβάτες και ο ελεγκτής. Εμείς λοιπόν ως επιβάτες έχουμε τον πιο ασαφή ρόλο. Ο οδηγός γνωρίζει πάντα τη διαδρομή, ο ελεγκτής έχει το δικαίωμα να τιμωρεί τους επιβάτες με αφορμή κάτι που κάνει ο ίδιος κατά βούληση, δηλαδή την ελεύθερη πρόσβαση στα ΜΜΜ. Εμείς είμαστε εύπλαστοι: υπάρχουν φορές που δε γνωρίζουμε τίποτα για τη διαδρομή, όταν τη γνωρίζουμε μπορούμε να αναλάβουμε τον ρόλο του οδηγού για τους συνεπιβάτες μας και κάποιοι, ορισμένες φορές, αρέσκονται να παίζουν τον ρόλο του ελεγκτή.

Συνεπώς ο καθορισμός της θέσης μας εντός των λεωφορείων (παραδείγματος χάριν) είναι υψίστης πολιτικής σημασίας! 

                                                                                   Στη Χαρά

Απώλεια

λεία

λιάζομαι

ζω με;

ζωμός

μαγικός

δεν πιάνουν τα ξόρκια

αντί για ξόρκια οι παλάμες στο χώμα

κόντρα

για να σηκωθώ

ματωμένα χώματα

ματωμένα γόνατα

ανασφάλειες ζωής

σε προσφορά

υπογράψτε το συμβόλαιο

σε περίπτωση ευτυχήματος

χάνονται όλα τα λεφτά

στους δρόμους όλα πεζά

η ποίηση είναι πρόζα

ή μήπως πρόζακ;

γεμιστά με συνταγή γιατρού

στις λαϊκές πουλάνε τα φυτοφάρμακα

στα σούπερ μάρκετ τα ψυχοφάρμακα

η ταμίας δεν κλείνει το λογαριασμό μου

αλλά την υπόθεσή μου

όταν τα λεφτά δε φτάνουν

κάτι περισσεύει

το κρεβάτι μου το σκασε με τον καναπέ

και κοιμάμαι στα πατώματα

ξανά παλάμες

ασήμωσέ με να σου πω τη μοίρα σου

μπα όλοι έχουν γνώμη για τη μοίρα

γνώμες-μοιρογνωμόνια

μέτρηση των γωνιών που στριμώχνομαι

εξαγωγή συμπερασμάτων

όπως εξαγωγή δοντιού

φερειπείν

φερειπώνομαι

ερειπώνομαι

παλάμες

ανάπλαση

διάπλαση

να πετάς σε μια αλάνα μια τσουλήθρα και τρεις κούνιες

και να το βαφτίζεις “παιδική χαρά”

κι ύστερα να ρχονται τα παιδιά

και πραγματικά να χαίρονται

και να πέφτουν

και να ματώνουν

και να στηρίζονται στις παλάμες τους

για να σηκωθούν

το σήκω δεν είναι

γλυκό του κουταλιού

για να σερβίρεται

Φρόντισε οι στίχοι σου να σπονδυλωθούν

με τις αρθρώσεις των σκληρών των συγκεκριμένων λέξεων.

Πάσχισε να ‘ναι προεκτάσεις της πραγματικότητας

όπως κάθε δάκτυλο είναι μια προέκταση στο δεξί σου χέρι.

Έτσι μονάχα θα μπορέσουν σαν την παλάμη του γιατρού

να συνεφέρουν με χαστούκια

όσους λιποθύμησαν

μπροστά στο άδειο πρόσωπό τους.

Α)

Τον Απρίλιο του 1920, σε ένα ακροαριστερό έντυπο του Βερολίνου (Der Gegner/Ο αντίπαλος) εμφανίζεται ένα άρθρο υπό τον τίτλο ‘Το κάθαρμα της τέχνης’ (‘Der Kunstlump’), υπογεγραμμένο από τους - ντανταϊστές τότε - George Grosz και John Heartfield. Το κάθαρμα του τίτλου ήταν ο διάσημος εξπρεσιονιστής ζωγράφος Oskar Kokoschka, ο οποίος είχε μόλις πρόσφατα διοριστεί καθηγητής στην Ακαδημία Τεχνών της Δρέσδης. Αφορμή για την επίθεση εναντίον του Kokoschka ήταν μια εξέγερση.

Τον προηγούμενο μήνα είχαν ξεσπάσει εκτεταμένες ταραχές στα μεγάλα αστικά κέντρα όταν οι Kapp και Lüttwitz επιχείρησαν να καταλύσουν δικτατορικά το πολίτευμα. Οι εργάτες κατάφεραν να αποτρέψουν αυτήν την κίνηση κηρύσσοντας γενική απεργία και συγκρουόμενοι με παραστρατιωτικές δυνάμεις που υποστήριζαν το πραξικόπημα. Μόνο στη Δρέσδη 59 άτομα δολοφονήθηκαν και 150 τραυματίστηκαν στις συγκρούσεις της 12ης Μαρτίου 1920.

 Πραξικοπηματίες στο Βερολίνο

Κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων λοιπόν, μια αδέσποτη σφαίρα πέρασε μέσα από ένα παράθυρο της πινακοθήκης Zwinger και τραυμάτισε την Βησθαβεέ του Rubens.

Ο Kokoschka εξεμάνη με το γεγονός κι έστειλε μια έκκληση σε περισσότερες από σαράντα γερμανικές εφημερίδες, ζητώντας από τις αντιμαχόμενες πλευρές να σέβονται τους πολιτιστικούς θησαυρούς, διεξάγοντας τις συγκρούσεις τους σε απόσταση ασφαλείας από μέρη όπου φυλάσσονταν μνημεία του ανθρώπινου πολιτισμού.

Στο ‘κάθαρμα της τέχνης’, λοιπόν, οι Heartfield και Grosz αντιδρούν στην υποκρισία του Kokoschka παίρνοντας τον λόγο εκ μέρους όλων εκείνων που ‘γνωρίζοντας ότι οι σφαίρες μπορούν να κομματιάσουν την ανθρώπινη σάρκα, αδιαφορούν μπροστά στην φθορά πινάκων’. ‘Χαιρετίζουμε με μεγάλη ευχαρίστηση’, συνεχίζουν οι δυο συντάκτες του κειμένου, ‘το γεγονός ότι σφαίρες σφυρίζουν μέσα στις πινακοθήκες και τα παλάτια, τρυπώντας τα αριστουργήματα του Rubens, αντί να σφυρίζουν στα σπίτια των φτωχών, στις εργατικές συνοικίες.’ Το κείμενο κατέληγε σε μια συνολική επίθεση στην αστική κουλτούρα, γεγονός που ξεσήκωσε την αντίδραση του Κομμουνιστικού Κόμματος Γερμανίας εναντίον των ‘μηδενιστών’ συντακτών του.

Β)

Κατά τη διάρκεια του ισπανικού εμφυλίου, η δημοκρατική κυβέρνηση συγκρότησε μια επιτροπή για τη διάσωση πολιτιστικών θησαυρών. Δεν είναι γνωστό πόσοι άνθρωποι ρίσκαραν ή έχασαν τη ζωή τους προσπαθώντας να περισώσουν πίνακες σαν τη ‘Βησθαβεέ’ του Rubens. 

Η πρωτοβουλία αυτή, η οποία σε ένα βαθμό αποτελούσε διπλωματικό χαρτί της ισπανικής κυβέρνησης στις προσπάθειές της να εξασφαλίσει τη στήριξη των αστικών δημοκρατιών της Δύσης (καθώς μέσω αυτής ο εμφύλιος παρουσιαζόταν ως μια σύγκρουση πολιτισμού-βαρβαρότητας), παρουσιάζεται ακόμη και σήμερα ως μια ηρωική πτυχή του πολέμου.

Εκατοντάδες έργα έκαναν μια σύντομη διαδρομή εκτός των μουσείων για επιστρέψουν αλώβητα και να μπορούν να τα κοιτάζουν με ανοιχτό το στόμα, να τα προσπερνούν βιαστικά ή να πλήττουν μπροστά τους οι κατοπινές γενιές επισκεπτών ή αναγνωστών. Οι El Greco, οι Velazquez, οι Goya και άλλοι λιγότερο γνωστοί στέκουν ακόμα στις αίθουσες ή στις αποθήκες. Ο πολιτισμός σώθηκε!

Γ)

Στα δάκρυα που δήθεν έπεσαν για τον εμπρησμό του Αττικόν επαναλήφθηκε η γνωστή ιστορία του σεβασμού της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η ανθρώπινη ζωή και πάλι μπήκε (αν μπήκε καν) στο ζύγι και η ‘κοινή γνώμη’ αποφάσισε: Αττικόν. Ο ανθρώπινος παράγοντας εξαφανίστηκε μπροστά σε μια αφηρημένη και εξιδανικευμένη ιδέα περί πολιτισμού. Ο υποκριτικός θρήνος γύρω από το Αττικόν προτείνει μια γνωστή ερμηνεία της ιστορίας: στο λαό σερβίρεται η ‘αύρα’ του χθες, η διαφύλαξη και η συντήρηση των κεκτημένων για να μπορεί η εξουσία να διαχειριστεί ανενόχλητη το παρόν. Ο πολιτισμός ως ένας εγκλωβισμός στην καταπίεση που απαιτεί θυσίες και υπερβάσεις. Όπως το διατύπωσε όμως και κάποιος αγαπημένος του ιστολογίου:

“Δεν υπάρχει ποτέ τεκμήριο πολιτισμού που να μην είναι ταυτόχρονα τεκμήριο βαρβαρότητας.”

Από την ίδια βαρβαρότητα εμφορείται και η παράδοση που μεταφέρει αυτά τα τεκμήρια από γενιά σε γενιά. Ο κυρίαρχος λόγος αυτής της παράδοσης ξεδιπλώθηκε τις προάλλες με αφορμή το Αττικόν. Ο τεχνητός οδυρμός όμως προσέκρουσε σε στεγνά μάτια. Το Αττικόν σερβιρίστηκε χαιρέκακα σαν ένα κομμένο κρεμμύδι προορισμένο να μας γεμίσει δάκρυα, αλλά τα χημικά που είχαν προηγηθεί δεν άφησαν περιθώρια για νέες τέτοιου είδους εκκρίσεις.

Ο κανονισμός εφαρμόστηκε

εφαρμόστηκε λοιπόν ο κανονισμός

όλοι υπογραμμίζουν τον κανονισμό

“Οι καταστροφές και οι βανδαλισμοί αμαυρώνουν τις απόλυτα νόμιμες εκδηλώσεις διαμαρτυρίας και δεν έχουν θέση σε μια Δημοκρατία. Κάνω έκκληση για ψυχραιμία και καταλαγή. Σ’ αυτές τις κρίσιμες ώρες, δεν έχουμε την πολυτέλεια τέτοιων συγκρούσεων. Οφείλουμε να πάρουμε τις αποφάσεις μας ως συντεταγμένη κοινωνία και όταν έρθει η ώρα, ο κυρίαρχος λαός θα εκφραστεί.” - Παπαδήμος

“Την πόλη την διέλυσαν, την αγορά τη διέλυσαν, επέλεξαν παραδοσιακά κτίρια επίτηδες και τα έκαψαν. Να γνωρίζουν αυτά τα καθάρματα ότι όταν έρθει η ώρα, τις κουκούλες τους θα τις κατεβάσω. Γιατί πρέπει να βγουν οι κουκούλες για να δούμε, όχι μόνο αυτοί ποιοι είναι, αλλά και ποιοι κρύβονται από πίσω τους, οι οποίοι δε θέλουν να μπορεί να έχει το δικαίωμα ο ελληνικός λαός να εκφράζεται ελεύθερα.” - Σαμαράς

“Η καταδίκη της βίας, η επιβολή του νόμου, ο σεβασμός δημοκρατικών αξιών και αρχών, δεν είναι μια ρητορική στάση αλλά μια ανάγκη, καθώς διανύουμε μια περίοδο βαθιάς, μοναδικής και θέλω να ελπίζω ανεπανάληπτης κρίσης. Οι εικόνες που έχει εκπέμψει η Ελλάδα σε όλο τον κόσμο σήμερα είναι εικόνες αναμφίβολα αρνητικές δεν προσλαμβάνει κανείς το καθαρό μήνυμα ενός Έλληνα εργαζόμενου, επιχειρηματία, φοιτητή, αγρότη, άνεργου που είναι θύμα της κρίσης. Προσλαμβάνει την εικόνα μιας πολιτείας που δεν μπορεί να πείσει τον εαυτό της και τους πολίτες της πως πρέπει να συσπειρωθούν γύρω από μια εθνική στρατηγική.” - Βενιζέλος

“Το ΚΚΕ καταγγέλλει το κρατικό σχέδιο καταστολής και τρομοκράτησης του λαού που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Την ώρα που τα κόμματα της πλουτοκρατίας και της ευρωλυκοσυμμορίας εκβιάζουν και απειλούν το λαό και ετοιμάζονται να ψηφίσουν το μνημόνιο της λαϊκής χρεοκοπίας, διάφοροι μηχανισμοί πυρπολούν κτίρια για να διαμορφωθεί το σκηνικό της καταστροφής που φέρνουν στο λαό. Λίγο πριν, τα ΜΑΤ και κουκουλοφόροι έδρασαν συντονισμένα ενάντια στις μεγαλειώδεις λαϊκές διαδηλώσεις για να τις διαλύσουν.” - Ριζοσπάστης

“Πάνω από πεντακόσιες χιλιάδες πολίτες ειρηνικά βρέθηκαν στους δρόμους για να διαδηλώσουν την αντίθεσή τους στα νέα μέτρα στην Αθήνα και πολλές χιλιάδες στις άλλες πόλεις. Την ίδια στιγμή, οι δυνάμεις της κρατικής καταστολής χτυπούσαν ειρηνικούς διαδηλωτές ενώ άφηναν ανενόχλητες δυνάμεις παρακρατικές να καίνε την Αθήνα. Αυτή είναι η εικόνα που θέλουν να μεταφέρουν τα διεθνή τηλεοπτικά δίκτυα. Όχι η εικόνα ενός λαού που αγωνίζεται για το δίκιο του αλλά η εικόνα του παρακράτους και της καταστροφής. Δεν θα πτοηθεί ο ελληνικός λαός. Τα σχέδια της προβοκάτσιας θα επιστραφούν. Ο ελληνικός λαός θα αγωνιστεί για να διεκδικήσει τη λαϊκή του κυριαρχία που του στερείται, τη δημοκρατία, την ανεξαρτησία. Κανένα συγχωροχάρτι σε μία κυβέρνηση που εκμεταλλεύεται τον φόβο και τον τρόμο και αφήνει ιστορικά κτίρια στο κέντρο της Αθήνας να καίγονται από βανδάλους που μπορεί να ελέγξει.” - Τσίπρας

“Η αναποτελεσματικότητα του υπουργού Προστασίας του Πολίτη είναι περισσότερο από εμφανής από κάθε άλλη φορά. Δεν μπόρεσε να προστατεύσει από τον εμπρησμό την Αθήνα, γεγονότα αναμενόμενα και γνωστά εδώ και πολλές μέρες. Στον αναμενόμενο ανασχηματισμό ο Πρωθυπουργός πρέπει να ξεκινήσει από αυτό το ευαίσθητο υπουργείο. Οι Έλληνες δεν έχουν να φάνε, τουλάχιστον ας τους εξασφαλίσουμε την ασφάλεια της ιδιωτικής και δημόσιας περιουσίας. Απευθυνόμενος στο λαό, συνιστώ ηρεμία, αυτοπειθαρχία και απομόνωση των εξτρεμιστικών στοιχείων από όπου και αν προέρχονται αυτά.” - Καρατζαφέρης

“Τα Ματ του μνημονιακού κράτους εκκένωσαν την πλατεία Συντάγματος από τον λαό με χημικά, με αφορμή τους κουκουλοφόρους. Δεν δίστασαν μάλιστα να επιτεθούν σε ειρηνικούς Έλληνες πολίτες, οικογενειάρχες, μικρά παιδιά και ηλικιωμένους. Την ώρα που δίκυκλα της αστυνομίας εφορμούσαν εναντίον διαδηλωτών για να τους εξαφανιστούν (sic) από τους δρόμους πέριξ του Συντάγματος, οι εμπρηστικές ομάδες των αναρχικών έκαναν πάρτι στην υπόλοιπη Αθήνα.” - χρυσή αυγή

εγώ πάλι υποκλίνομαι

στον κόσμο που κατέβηκε χθες στους δρόμους

παρακάμπτοντας το δάσος των ρητορικών δακτύλων

στον κόσμο με την ακανόνιστη διάθεση

και τις “παράλογες” επιθυμίες

στον εύφλεκτο αυθορμητισμό

που έσκισε τον ζουρλομανδύα του κανονισμού

στην παράβαση 

Το ρέον ποίημα βρίσκεται στην άλλη όχθη…

Ο Λένιν ήταν μανιτάρι!

ή

Μ’ ένα σμπάρο δυο τρυγόνια…

Πόσο στρατευμένο μπορεί να είναι ένα έργο τέχνης που καταλήγει σε αυτό το πρόταγμα; Θα μπορούσε να είναι αφόρητα. 

Έτσι άλλωστε ξεκινάει κιόλας: με τους μπαρουτοκαπνισμένους καταληψίες φοιτητές του πανεπιστήμιου του Λος Άντζελες που χόρτασαν τη στασιμότητα του συνδυασμού “λόγων και μαλακιών” και αποφασίζουν να προχωρήσουν σε μια άλλη πιο αποτελεσματική μείξη, της βενζίνης με την κηροζίνη. Απόφαση που δεν πραγματοποιείται ποτέ, αφού οι μπάτσοι εισβάλλουν στο πανεπιστήμιο και το εκκενώνουν με κάθε μέσο.

Αναφέρομαι στην ταινία Zabriskie Point (1970) του Michelangelo Antonioni την οποία είδα πρώτη φορά μόλις χθες. Μόλις; Ίσως κι ευτυχώς, γιατί αν την έβλεπα παλιότερα πιθανότατα δε θα μου άρεσε, όπως δεν άρεσε και στο κοινό του 1970, μιας περιόδου πολιτικού και κοινωνικού αναβρασμού και ξύλινου λόγου τόσο από την πλευρά του κατεστημένου όσο και από την πλευρά του κινήματος της αμφισβήτησης. Μην ξεχνάμε ότι η ταινία άρχισε να γυρίζεται το 1968, έτος σημαδιακό για το κίνημα της αμφισβήτησης. Τον Απρίλη και τον Μάη του 1968, έχουμε τις ιστορικές καταλήψεις των πανεπιστημίων Κολούμπια στη Νέα Υόρκη και Μπέρκλεϊ στην Καλιφόρνια. Το ιστορικό 1968 της εξέγερσης, το οποίο στην πραγματικότητα δεν ήταν παρά η παρακμή της εξέγερσης, όχι η παλίρροια, αλλά η άμπωτη. 

Εκεί ακριβώς αναφέρεται και η αρχή της ταινίας του Αντονιόνι: ξεκινάει με μια συνέλευση των καταληψιών, στη διάρκεια της οποίας τίθεται όλη η ατζέντα δράσης τους (αποκλεισμός ή καταστροφή των γραφείων στρατολόγησης για τον πόλεμο του Βιετνάμ που λειτουργούσαν μέσα στο πανεπιστήμιο, το φυλετικό ζήτημα και το ζήτημα του φύλου, η οργάνωση της άμυνας ενάντια στην αναμενόμενη εισβολή των μπάτσων, η επανάσταση ως καθημερινός αντικομφορμισμός, κλπ.).

Θα μπορούσε να συνεχίσει έτσι ο Αντονιόνι κι ενδεχομένως να ικανοποιούσε όλες τις πλευρές: τη διψασμένη για επανάσταση φοιτητιώσα νεολαία, το κατεστημένο που θα έδειχνε την ανοχή του στη ριζοσπαστική έκφραση (η ταινία ήταν παραγωγή της Metro-Goldwyn-Mayer) και το φιλοθεάμον κοινό που θα χόρταινε δράση και βία. Όμως ο Αντονιόνι εκτροχιάζει τις προσδοκίες του κοινού. Δεν προσφέρει ένα ρεαλιστικό πολιτικό δράμα, μια ταινία καταδίωξης ή μια ιστορία αγάπης. Θέτει τις βάσεις για όλα αυτά, μόνο και μόνο για να τις ξηλώσει αμέσως μετά με άγρια ευχαρίστηση. Επιπλέον δίνει τους κεντρικούς ρόλους σε εντελώς άγνωστους ηθοποιούς. Με λίγα λόγια στήνει μια ακριβοπληρωμένη χολιγουντιανή παραγωγή σπάζοντας όλους τους κανόνες της. Φυσικά, η ταινία θα αποτελέσει μια παταγώδη εμπορική αποτυχία γιατί θα μπερδέψει τους πάντες.

Εκεί ακριβώς όμως εστιάζει: στο μπέρδεμα. Στη σταθερότητα της καθημερινής καπιταλιστικής βίας, υπογραμμισμένης από την συνεχή παρουσία της διαφήμισης και του “business as usual” (τονίζοντας ότι και η καταστολή αποτελεί business as usual) αντιπαραβάλλεται το μπέρδεμα της διεξόδου από αυτήν την βία. 

Ο Αντονιόνι προβάλλει ένα πλέγμα φυγών και συναντήσεων με επίκεντρο το Zabriskie Point στην έρημο Mojave κοντά στο Λος Άντζελες. Εκεί, στο απόλυτο τίποτα, οι δυο γνωστότερες συνιστώσες του κινήματος της αμφισβήτησης της εποχής, ο φοιτητικός ριζοσπαστισμός και ο χιππισμός συναντιούνται και συνευρίσκονται ερωτικά για να γεννηθεί το τίποτα. Μια συνάντηση στο νεκρό σημείο της εξέγερσης που ξερνάει επιπλέον νέκρα. Ο εξεγερμένος νέος επιστρέφει στο Λος Άντζελες για να εκτελεστεί εν ψυχρώ από την αστυνομία και η χίπισσα επιστρέφει στις business as usual. Μόνο που ακούγοντας στο ραδιόφωνο τη δολοφονία του ανθρώπου που γνώρισε στην έρημο, αυτό το as usual αποκτά εφιαλτικές διαστάσεις.

Τελικά η φυγή ως διέξοδος απορρίπτεται, το πρόβλημα έχει υπογραμμιστεί, η λύση δεν μπορεί να αρθρωθεί γιατί είναι άγνωστη. Ή μάλλον όλοι γνωρίζουμε τι πρέπει να κάνουμε, το ζητούμενο είναι το πώς. Μέχρι να βρεθεί το πώς, ο σκηνοθέτης μας προσφέρει ένα απολαυστικό όνειρο και μ’ αυτό μας στέλνει στα σπίτια μας να σκεφτούμε.

42 χρόνια μετά, στην εποχή των αγανακτισμένων και των μπαρουτοκαπνισμένων μπορούμε να διδαχτούμε κάτι από την ελλειπτική κριτική της αμφισβήτησης του Zabriskie Point; Μήπως άραγε βρισκόμαστε κιόλας στην έρημο;

Είστε εγώ στα πράγματα που μισώ

είστε εσύ στα πράγματα που αγαπώ

δεν θα πρωτοτυπήσουμε

δεν θα πηδήξουμε απ’ τις γέφυρες

στα λαχανιασμένα τραίνα

για να πιάσουμε τον κακό

δεν θα πράξουμε τα ανδραγαθήματά μας

δήθεν εν κρυπτώ

όπως οι ήρωες στις ταινίες

εμείς θα ευεργετούμε ή θα αδικούμε 

πιο θεατρικά

ρίχνοντας κλεφτές ματιές στην πλατεία

Ω! μα είμαστε φτιαγμένοι για μεγάλα πράγματα

κι ίσως τα πράττουμε κιόλας

αρκεί να κάνουμε ένα μοντάζ

ένα πάγωμα της εικόνας

στο χέρι που κατέβαινε για να χτυπήσει

και σταμάτησε στον αέρα

στους άγνωστους που έπεσαν στο δρόμο

και κάποια χέρια τους σήκωσαν

πριν από τους μπάτσους

στο κουτάλι που αρπάξαμε

και σώθηκε ο πνιγμένος

αρκεί να κάνουμε μια επιτάχυνη

στα ρουτινιάρικα πλάνα της καθημερινότητας

κι ένα ζουμ στα βλέμματα των άλλων γύρω μας

στις υπερβάσεις που έκανε η ταξιθέτρια

για να μας δείξει τις διαθέσιμες θέσεις μας 

Τα πρωινά καθώς περιμένω στον σταθμό του τραίνου που θα με πάει στη δουλειά (το τραίνο που πάντα καθυστερεί) στρέφω το βλέμμα μου στην απέναντι αποβάθρα και με βλέπω πολλές ώρες μετά να με ξερνάει στη νύχτα του σταθμού το τραίνο της επιστροφής. Με βλέπω τσακισμένο, μ’ ένα ηλίθιο χαμόγελο γιατί “τέλειωσα για σήμερα”. Ναι, τέλειωσα την εντελώς ανούσια και αδιάφορη ασχολία που είμαι αναγκασμένος να κάνω για να μπορώ να πηγαίνω στο σούπερ μάρκετ και να ψωνίζω τα αθλιότερα προϊόντα από τις προσφορές. Τρόφιμα παραλίγο σάπια, χωρίς καμιά θρεπτική αξία, απορρυπαντικά που βρωμίζουν τα ρούχα κλπ. Η ύπαρξή μου έχει κοστολογηθεί μ’ ένα μηνιάτικο κι εγώ πρέπει να τα βγάλω πέρα. Να πληρώσω ένα εξωφρενικό ποσό για ένα δωμάτιο, να πληρώσω για να μετακινηθώ, να πληρώσω για να τραφώ, να πληρώσω για να πληροφορηθώ, να πληρώσω για να ντυθώ. Φυσικά θα έχω πρόσβαση μόνο σε κακή κατοικία, κακές υπηρεσίες μετακίνησης, κακή διατροφή (καμιά φορά θα γιορτάζω με κάποιο λίγο ακριβότερο γεύμα), κακή πληροφόρηση, κακό ρουχισμό. Φυσικά δεν είμαι ο μόνος. 

Από το παράθυρό μου βλέπω ένα δέντρο στο οποίο εδώ και βδομάδες έχουν σκαλώσει δυο μπλε σακούλες. Φυσάει αλλά αυτές είναι μαγκωμένες γερά στα κλαδιά όπως είμαι κι εγώ σε αυτήν την καθημερινή ρουτίνα. Δουλεύω κι η τύχη μου κοιμάται. Αυτές οι σακούλες είναι οι παντιέρες της ζωής μου. Περιμένω με λαχτάρα τη μέρα της υποστολής τους, τη μέρα που θα ατενίσω σκέτο το δέντρο.